Ouderen in de Moskee

We zien dat steeds meer eerste generatie migranten ouder worden en geïsoleerd raken. De zorginstellingen hebben nog onvoldoende antwoord op de zorgvraag van deze ouderen die door vaak onvoldoende taalvaardigheden en andere culturele specificaties niet goed passen in het bestaande aanbod. We zien dat dit isolement de ouderen eigenlijk steeds verder verzwakt en hun zelfredzaamheid geen goed doet. Met name op het gebied van sociale eenzaamheid zijn deze ouderen verzwakt.
In het werk van Inclusia met ouderen met een migrantenachtergrond zien we dat deze kwetsbaarder zijn dan andere ouderen.

Dit komt omdat ze hebben vaker te maken hebben met de volgende knelpunten:

  1. Ze wonen vaker nog zelfstandig of in bij hun kinderen.
  2. Ze hebben vaak gewerkt in de lagere economische sectoren waardoor ze weinig, geen of een erg versnippert pensioen hebben.
  3. Ze zijn vaak als volwassene naar Nederland gekomen en dus een korting in hun AOW.
  4. Ze hebben vaak te maken met een taalachterstand waardoor ze moeilijk contacten maken .
  5. De taal die ze beheersten raken ze met het ouder worden weer kwijt.
  6. Zowel zij als hun kinderen hebben weinig informatie over het ouder worden in Nederland waardoor ze niet weten waar ze recht op hebben en het voorkomt dat ze onvoldoende zorg ontvangen.
  7. Ze hebben geen binding met de zorginstellingen en ze zijn daar ook nauwelijks te vinden.
  8. Ondanks dat ze vaak bij hun familie wonen verkeren ze in een sociaal isolement omdat hun kinderen vaak werken en hun in huis blijven of zich bewegen binnen zeer beperkte kring.
  9. De bestaande activeringsactiviteiten voor ouderen zijn bij hun niet bekend of ze sluiten niet aan bij hun behoeften of vaardigheden.
  10. Doordat de ouderen vaak zwaar werk gedaan hebben is hun gezondheidstoestand zwakker dan leeftijdsgenoten onder de autochtone ouderen.

Dit maakt dat deze ouderen behoren tot de kwetsbare groep, geïsoleerd door gebrek aan taalvaardigheden, een slechtere gezondheid, onbekendheid met mogelijkheden, geen mogelijkheden die aansluiten bij hun behoeften en een zwakkere sociaal economische positie. Deze positie is niet eenvoudig te doorbreken. De ouderen spreken de taal slecht en hebben andere behoeften dan de andere ouderen. Dit maakt dat ze niet aansluiten bij de bestaande activiteiten en dus maar thuis blijven.
We zien binnen de verschillende gemeenschappen veel zelforganisaties actief zijn op het gebied van informatie, educatie, ontmoeting en cultuur en religie. We zien echter nog weinig organisaties die zich ook inzetten voor de ouderen. Ze zien deze als kwetsbaar en zien het ook als een taak van de familie om voor de ouderen te zorgen. De organisaties zien hun ouderen ouder worden en steeds meer knelpunten krijgen maar weten nog niet goed hoe daar mee om te gaan. De moskee is de plek in de samenleving waar deze ouderen nog wel komen. Ze vinden daar hun zingeving waar ze vaak meer behoefte aan hebben met het ouder worden. Ze nemen deel aan het gebed en deze momenten zijn voor een grote groep ouderen de enige contacten die ze hebben. Gesprekken met deze ouderen hebben ons geleerd dat ze juist enorm veel behoefte hebben samen zijn met andere ouderen, iemand hebben om mee te praten en om dingen te leren. Met het inrichten van een inloop binnen de moskee willen we deze sociale eenzaamheid bestrijden.

In Rotterdam heeft 53 procent van de ouderen in 2016 aangegeven zich eenzaam te voelen. De eerder genoemde elementen laten zien dat dit onder ouderen met een migratie achtergrond nog groter is. De wijk Hillesluis kent een percentage van meer dam 70% mensen met een migratie achtergrond en dus ook meer ouderen met een migratie achtergrond.

Doelstelling
Met het project willen we ons inzetten om de volgende doelstelling te behalen:
We gaan het zelf organiserend vermogen van de sleutelfiguren/ouderen in de moskee versterken zodat zij zich op hun beurt in zetten om de sociale eenzaamheid onder ouderen in hun gemeenschap te verminderen.

Met dit project willen we bijdragen aan de volgende subdoelstellingen:
• Ouderen uit hun isolement halen door ze samen te brengen in een ouderenkamer in de moskee
• Ouderen activeren door met hun te kijken naar hun situatie nu en hoe deze bij te stellen zodat ze meer zelfredzaam worden
• Ouderen versterken zodat ze zich in kunnen zetten voor andere allochtone ouderen.
• Via valpreventie, geheugentraining en andere methodes de kracht van de ouderen te vergroten
• De moskee bewust maken van de bijdrage die ze kunnen leveren om allochtone ouderen te versterken en eenzaamheid te bestrijden
• De moskee en haar vrijwilligers inzetten als sociaal netwerk rondom de ouderen
• De vrijwilligers versterken in hun positie en leren hoe ze de ouderen kunnen ondersteunen
• Professionals krijgen een beter inzicht in de knelpunten van de doelgroep doordat ze betrokken worden bij het project

We hebben in samenwerking met de stichting Ouderen Feijenoord ouderen met een Arabische achtergrond uit hun isolement gehaald. Het gaat hierbij om ouderen vanaf 65 jaar. Dit is een bijzonder kwetsbare groep, de ervaring uit de praktijk leert ons dat ouderen met een migratie achtergrond jonger eenzaam en oud zijn dan ouderen zonder migratie achtergrond. Zwaar werk en een lage SES heeft hieraan bijgedragen.

We zijn voorjaar 2020 van start gegaan en gaan ook in 2021 verder met de bijeenkomsten voor de doelgroep. De ouderen komen samen om elkaar te ontmoeten en even weg te zijn uit huis. Ze werken onder begeleiding van vrijwilligers aan meer bewegen en bekent raken met de wijk.

In de afgelopen maanden met de situatie rondom COVID hebben we gezien dat dit samen komen voor veel ouderen juist belangrijker is geworden. Het thuis in isolement leven heeft een grote impact op de ouderen en maakt dat ze verder van de samenleving af komen te staan. De vrijwilligers brengen met regelmaat raambezoeken en helpen met boodschappen en klusjes.